LÃO TỬ LÀ AI

     

Trước Khi bình giải về Đạo đức kinh, dĩ nhiên đề nghị kể tới tiểu sử Lão tử. Nhưng thực chất cuộc sống Lão tử mơ hồ nước, ẩn ước, trong những số đó thực tế xen lẫn với huyền thoại yêu cầu cực nhọc mà đạt được một ý niệm đúng đắn.

Bạn đang xem: Lão tử là ai

Lão Tử là người thôn Khúc Nhân, buôn bản Lệ, thị trấn Khổ, nước Slàm việc. Ông họ Lý, thương hiệu Nhĩ, trường đoản cú Đam, là thủ thư canh dữ tàng thất nhà Chu”. Do đó hoàn toàn có thể đân oán Lão Tử là người nước Ssống.

Bài trước: Bình giải Đạo đức kinh: Phi lộ

Có bạn thì nhận định rằng Lão tử sinh trước đức Khổng, cùng gồm lần đang gặp đức Khổng. Có bạn lại cho rằng ngài sinc sau đức Khổng (khoảng chừng năm 300 trước công nguyên). <21>

Trang tử cho rằng Lão tử sẽ bị tiêu diệt. <22>

Tư Mã Thiên ghi rằng Lúc rời khỏi Hàm Cốc 函 谷 không hề biết tăm hơi ngài ra sao. Tư Mã Thiên mang lại rằng: Lão tử cũng chỉ là 1 bạn như ai, gồm bà xã, có nhỏ.

Biên Thiều 邊 韶 – tác giả Lão tử minh 老 子 銘 (bia Lão tử), thời Hán Văn uống đế 漢 文 帝 – đang ghi rằng: Đối cùng với dân bọn chúng, Lão tử đã bao gồm từ muôn kiếp.

Biến hóa kinh 變 化 經 , viết vào tầm 621 sau công nguim, thời Tùy Dương đế, nhận định rằng Lão tử chẳng đông đảo có từ bỏ muôn thusinh sống Ngoài ra giáng è cổ nhiều lần để cứu vãn độ muôn dân.

Hóa hồ kinh 化 胡 經 vì chưng Vương Phù 王 浮 viết vào tầm khoảng vào đầu thế kỷ IV, đời vua Tấn Huệ đế 晉 惠 帝 (tức Tư Mã Trung 司 馬 衷, trên vị 290-306), cho rằng Lão tử đã từng đi về những nước rợ Hồ vùng Taclặng, rồi lịch sự Ấn Độ, nhằm dạy dỗ đạo đến Phật. Sách chủ trương rằng Phật Thích ca là hậu thân của Lão tử, tốt là môn đồ của Lão tử. Quyển sách này đang tạo ra bao cuộc khẩu chiến thân những Phật tử cùng các đạo sĩ xuyên suốt những thời Lương đời Lương Vũ đế 梁 武 帝 (năm 520), thời Đường trong những đời vua Cao tông 高 宗 (668) với Vũ hậu 武 后 (696), thời Nguyên ổn đời vua Hiến tông 憲 宗 (Mông Ca 蒙 哥 1258) với Nguyên ổn Thế tổ 元 世 祖 (Hốt Tất Liệt 忽 必 烈, 1280-1294). <23>

bởi vậy quan yếu nào chép hết ra trên đây được các lịch sử một thời về Lão tử. Sau đây tôi chỉ phỏng dịch bố tiểu truyện Lão tử:

– Tiểu sử Lão tử theo Sử ký kết Tư Mã Thiên.

– Tiểu sử Lão tử theo Lão tử minch.

– Tiểu sử Lão tử theo Lão tử biến đổi kinh. <24>

Sau khi đã trình bày ba tiểu sử khác biệt về Lão tử, họ sẽ y cứ đọng vào các tài liệu kia nhằm phân tách bóc cùng bình giải những ý niệm khác nhau của người đời về Lão tử. do đó ta vừa giữ nguyên được các huyền thoại về Lão tử vừa hoàn toàn có thể đưa xuống đường lối mới mẻ và lạ mắt để giải thích các huyền thoại ấy.

*

Cuộc tái ngộ thần thoại cổ xưa thân Khổng Tử với Lão Tử (theo Sử Ký Tư Mã Thiên)

TIỂU SỬ LÃO TỬ THEO TƯ MÃ THIÊN

LÃO TỬ TRUYỆN KHẢO

(Theo Sử ký kết Tư Mã Thiên)

 Hán văn:

老 子 者, 楚 苦 縣 厲 鄉 曲 仁 里 人 也 姓 李 氏, 名 耳, 字 伯 陽 諡 曰 聃 周 守 藏 室 之 史 也 孔 子 適 周, 將 問 禮 於 老 子 老 子 曰: «子 所 言 者, 其 人 與 骨 皆 已 朽 矣, 獨 其 言 在 耳 且 君 子 得 其 時 則 駕, 不 得 其 時 則 蓬 累 而 行 吾 聞 之, 良 賈 深 藏 若 虛,君 子 盛 德, 容 貌 若 愚 去 子 之 驕 氣 與 多 欲, 態 色 與 淫 志, 是 皆 無 益 於 子 之 身 吾 所 以 告 子, 如 此 而 已.»

孔 子 去 謂 弟 子 曰: «鳥 吾 知 其 能 飛 魚 吾 知 其 能 游 獸 吾 知 其 能 走 走 者 可 以 為 罔, 游 者 可 以 為 綸, 飛 者 可 以 為 矰 至 於 龍, 吾 不 能 知 其 乘 風 雲 而 上 天 吾 今 日 見 老 子 其 猶 龍 耶.»

老 子 修 道 德 其 學 以 自 隱 無 名 為 務 居 周 久 之, 見 周 之 衰, 乃 遂 去 至 關, 關 令 尹 喜 曰: «子 將 隱 矣, 強 為 我 著 書.» 於 是 老 子 乃 著 書 上 下 篇, 言 道 德 之 意 五 千 餘 言, 而 去, 莫 知 所 終. 或 曰 老 萊 子 亦 楚 人 也 著 書 十 五 篇, 言 道 家 之 用, 與 孔 子 同 時 云 蓋 老 子 百 六 十 餘 歲, 或 言 二 百 餘 歲 以 其 修 道 而 養 壽 也.

老 子 隱 君 子 也. 老 子 之 子 名 宗. 宗 為 魏 將 封 於 段 干. 宗 子 注. 注 子 宮. 宮 玄 孫 假假. 仕 於 漢 文 帝. 而 假 之 子 解 為 膠 西 王 印 太 傅, 因 家 於 齊 焉.

世 之 學 老 子 者 絀 儒 學. 儒 學 則 絀 老 子. 道 不 同 不 相 為 謀. 豈 謂 是 耶. 老 子 無 為自 化, 清 靜 自 正.

Phiên âm:

Lão tử mang, Ssống Khổ thị trấn, Lệ mùi hương, Khúc Nhân lý nhân dã. Tính Lý thị, danh Nhĩ, từ bỏ Bá Dương. Thụy viết Đam. Chu thủ tàng thất đưa ra sử dã. Khổng tử phù hợp Chu, tương vấn lễ ư Lão tử. Lão tử viết: «Tử slàm việc ngôn trả, kỳ nhân dữ cốt giai dĩ hủ hĩ. Độc kỳ ngôn tại nhĩ. Thả quân tử đắc kỳ thời, tắc giá; bất đắc kỳ thời, tắc bồng lụy nhi hành. Ngô vnạp năng lượng chi, lương cổ thâm tàng nhược hư; quân tử thịnh đức dung mạo nhược ngu. Khứ đọng tử chi kiêu khí dữ đa dục, thái dung nhan dữ dâm chí. Thị giai có hại ư tử bỏ ra thân. Ngô chính vì cáo tử như test nhi dĩ.» <25>

Khổng tử khứ vị đồ đệ viết: «Điểu ngô tri kỳ năng phi, ngư ngô tri kỳ năng du; thụ ngô tri kỳ năng tẩu. Tẩu đưa khả dĩ vi võng, du khả trả dĩ vi luân, phi mang khả dĩ vi tăng. Chí ư long, ngô bất năng tri kỳ thừa gió mây thượng thiên. Ngô kyên ổn nhật kiến Lão tử, kỳ bởi vì long da?»

Lão tử tu đạo đức nghề nghiệp. Kỳ học dĩ tự ẩn vô danh vi vụ. Cư Chu cửu bỏ ra, kiến Chu chi suy, nãi toại khứ. Chí quan lại, quan liêu lệnh Doãn Hỉ viết: «Tử tương ẩn hĩ, cưỡng vi vấp ngã trứ đọng thư.» Ư thị Lão tử nãi trứ thỏng thượng hạ thiên, ngôn đạo đức nghề nghiệp đưa ra ý, ngũ thiên dư ngôn, nhi khứ, mạc tri ssống tầm thường.

Hoặc viết: «Lão Lai tử diệc Sngơi nghỉ nhân dã, trđọng thư thập ngũ thiên, ngôn đạo gia chi dụng, dữ Khổng tử mặt khác vân.»

Cái Lão tử bách lục thập dư tuế, hoặc ngôn nhị bách dư tuế dĩ kỳ tu đạo nhi chăm sóc tchúng ta dã.

Lão tử ẩn quân tử dã. Lão tử bỏ ra tử danh Tông. Tông vi Ngụy tướng mạo phong ư Đoạn Can. Tông tử Crúc. Chú tử Cung. Cung huyền tôn Giả. Giả sĩ ư Hán Văn uống đế. Nhi Giả tử Giải vi Giao Tây vương Ấn thái phó, nhân gia ư Tề yên ổn.

Thế đưa ra học tập Lão tử trả tắc ctiết Nho học. Nho học tập tắc ctiết Lão tử. Đạo sự không tương đồng bất tương vi mưu. Khởi vị thị da? Lão tử vô vi trường đoản cú hóa, tkhô cứng tĩnh trường đoản cú bao gồm.

Dịch:

Lão tử là fan xóm Khúc Nhân 曲 仁, làng mạc Lệ 厲,<26> thị xã Khổ 苦, nước Sở 楚<27> Ngài họ Lý 李, tên Nhĩ 耳, từ bỏ Bá Dương 伯 陽, thụy là Đam 聃. Làm quản lí thủ tlỗi viện bên Chu.

Xem thêm: 100+ Hình Ảnh Jiyeon Đẹp Nhất

Khổng tử mang lại Chu, hỏi Lão tử về lễ, Lão tử nói: «Những bạn cơ mà ông đề cập tới, đang hóa ra bạn thiên cổ từ lâu. Nay chỉ còn lại số đông khẩu ca của họ. Người quân tử Lúc đắc cụ, thời đi xe; khi thất nạm thời đi chân mặc rách. Tôi nghe bảo rằng một nhỏ buôn giỏi tất yếu thu sâu, vệt bí mật, tuồng như không có gì. Người quân tử đạo đức cao dày thường sẽ có vẻ bên ngoài như kẻ ngu ham mê. Ông hãy trường đoản cú bỏ sự tự phụ với quan hệ tình dục. Hãy từ bỏ mọi kiểu cách bên phía ngoài lòe loẹt và hồ hết ước mơ. Những mẫu kia chỉ làm cho sợ mang lại ông. Đó là tất cả những gì tôi ao ước nói.» <28>

Khổng tử ra về nói cùng với đệ tử rằng: «Con chyên ổn ta biết nó hoàn toàn có thể bay; nhỏ cá, ta biết nó rất có thể lội; nhỏ thụ, ta biết nó rất có thể chạy. Chạy thời hoàn toàn có thể chăng dò, lội thời có thể tấn công lưới, bay thời rất có thể bắn tên; mang đến như Long, thời ta cấp thiết biết; nó cưỡi mây mà lên trời. Hôm ni ta gặp Lão tử, ngài thực là rồng vậy.»

Lão tử tu đạo đức. Cái học của ngài trọng ẩn dật, vô danh. Tại Chu nhiều năm, sau thấy nhà Chu suy, tức thời ra đi. Tới quan liêu ải, quan lại lệnh là Doãn Hỉ nói: «Ngài chuẩn bị đi ẩn, xin chũm vày tôi viết sách.»

Lão tử bèn viết Đạo đức khiếp phân thành nhì thiên bao gồm rộng năm ngàn chữ, đoạn đi, không biết sau như thế nào.

Có tín đồ nói rằng: Lão Lai tử cũng là fan nước Ssinh hoạt, viết sách mười lăm thiên, nói về cthị xã đạo gia, đôi khi Khổng tử.

Có tín đồ cho rằng Lão tử biết phương pháp tu dưỡng buộc phải đang tchúng ta 160 tuyệt 200 tuổi. Lão tử là 1 trong những vị ẩn dật. Con ngài tên Tông 宗. Tông làm cho tướng nước Ngụy 魏, nghỉ ngơi xứ Đoạn Can 段干. Tông bao gồm con tên là Chú 注. Chụ bao gồm bé thương hiệu là Cung 宮. Cháu sáu đời của Cung tên là Giả 假, làm cho quan lại đời Hán Văn đế (179-156). Con của Giả tên là Giải 解, làm cho quan tiền thái phó cho vua Ấn nước Tề, nghỉ ngơi xđọng Giao Tây.

Người học Lão tử thời châm biếm đạo Nho; tín đồ theo đạo Nho thời châm biếm Lão tử. Thế bắt đầu hay: Chẳng đồng đạo, thì chẳng hiệp tác với nhau được. Lý Nhĩ vô vi để trường đoản cú hóa; tkhô giòn tĩnh nhằm từ bao gồm. <29>

LÃO TỬ CỔ TÍCH ĐỒ <30>

*

1. Lệ hương 厲 鄉 (Khổ huyện 苦 縣): địa điểm Lão tử sinc.2. Lạc Dương 洛 陽: khu vực Lão tử có tác dụng quan lại. 3. Hàm Cốc 函 谷: vị trí Lão tử chnghiền sách.

CHÚ THÍCH

<21> Năm 1941 ông M. H. Dubs dựa vào Sử ký kết Tư Mã Thiên 史 記 司 馬 遷, và Chiến quốc sách 戰 國 策 để quyết đân oán như thế. Lý vì là vì Sử ký kết Tư Mã Thiên có ghi: Con đức Lão tử thương hiệu là Tông 宗, làm cho tướng tá nước Ngụy 魏 ở Đoạn Can 段 干. Mặt không giống Chiến quốc sách ghi là Sùng 崇, đã ký kết hòa ước với Tấn năm 237 trước công nhân. Bởi vậy thì Lão tử cần sinh sống khoảng chừng năm 300. Xem Anna K. Seidel, Ladivinisation de Lao Tseu dans le Taoïsme des Han, p. 11.

<22> Xem Nam hoa kinh, chương thơm 3 đoạn C. ; Wieger, Les Pères du système Taoïste, p. 229.

<23> Textes historiques, p. 1420. Henri Doré, Variétés sinologiques, No 66, Chap. I, art. IX: La Conversion des Ho (Le Hoa Hou King).

<24> Trong quyển Variétés sinologiques, No 66, Linch mục Henri Doré đang khảo về Lão tử và đạo Lão. Ngài mang lại bọn họ một tiểu truyện hết sức là đa dạng chủng loại. Tôi không lấy tài liệu trong các số ấy, cơ mà khulặng độc giả nên tìm hiểu thêm quyển sách giá trị kia.

<25> Sự tích Khổng tử tới vấn lễ Lão tử cũng khá được ghi nơi: Khổng tử thay gia 孔 子 世 家; Lễ cam kết Tăng tử vấn 禮 記 曾 子 問; Trang tử, 莊 子Nam hoa kinh 南 華 經, Ngoại vật thiên 外 物 篇 và Thiên vận 天 運,đoạn F; Đại Đới ký kết, Tăng Tử chế ngôn thượng. (Xem Tưởng Bá Tiềm, Chỏng tử thông khảo 諸 子 通 考, tr. 169).

<26> Có tiểu sử khác đọc là Lại 賴.

<27> Có sách cho rằng Khổ huyện trước nằm trong nước Trần, sau bắt đầu thuộc nước Sngơi nghỉ.

<28> Trong Lễ ký 禮 記 vị trí thiên Tăng tử vấn 曾 子 問 bao gồm ghi thừa nhận Lão tử vẫn dạy Khổng tử về tang lễ, táng lễ (xem Couvreur, Li Ki, t. 1, pp. 434-435, 457-459, 460, 461, 463). Trong Khổng tử gia ngữ 孔 子 家 語, cmùi hương 3, tr. 1a, đức Khổng dấn đức Lão tử đang dạy dỗ ngài về bắt đầu lễ, nhạc.

<29> Tư Mã Thiên coi Lão tử là một trong ẩn sĩ, là 1 hiền đức triết. Đúng cùng với luận điệu của một sử gia ông ko quyết Lão tử đã sinh sống thọ, cơ mà chỉ nói «Có bạn cho rằng Lão tử biết cách tu dưỡng đề xuất sẽ tbọn họ 160 hay 200 tuổi.» Tư Mã Thiên nói bé con cháu của Lão tử cho đến mãi đời ông (Tư Mã Thiên sinh sống khoảng chừng 145 cho 86 trước công nguyên) để trầm trồ ông viết chính xác.

Xem thêm: 20+ Cách Chọn Quần Jean Cho Người Chân To Nên Mặc Quần Jean Màu Gì

<30> Plỗi theo bạn dạng đồ: Lão tử cổ tích đồ 老 子 古 跡 圖 trong Trương Kỳ Quân 張 其 昀, Trung Quốc ngũ thiên niên sử 中 華 五 千 年 史, quyển 3, tr. 198.