Nietzsche Là Ai

     

Là một người luôn luôn nhắc về la mort de l"Auteur với khuyến khích cũng như bảo vệ quyền của người đọc diễn giải thành phầm theo trải nghiệm...

Bạn đang xem: Nietzsche là ai


*

*

Là một người luôn nhắc về la mort de l"Auteur cùng khuyến khích cũng như đảm bảo quyền của fan đọc diễn giải thành tựu theo trải nghiệm cá thể của họ, xứng đáng lẽ ra tôi tránh việc viết về Nietzsche -- tác gia triết học bị đọc lầm liên tục nhất trong lịch sử hào hùng triết học tập -- và đã cho thấy những sai lạc của fan hâm mộ khi hiểu Nietzsche. Không có cách đọc sai và không tồn tại cách hiểu sai Nietzsche -- nếu khách hàng thực sự gọi Nietzsche. Tuy nhiên, lối viết của người bọn ông có tác động lớn nhất đối với triết học tiên tiến này không phải là dễ đọc, và những câu viết của ông quá dễ dàng để trích dẫn sans contexte, cho nên vì thế đại phần lớn những tín đồ chỉ nghe nói tới Nietzsche chỉ biết về ông một biện pháp vô cùng qua loa với đại khái. Không khó khăn để tìm một bạn đọc triết nghiệp dư cho rằng Nietzsche là "hiện sinh", "vô thần", xuất xắc tệ không chỉ có thế là "hư vô công ty nghĩa." bài viết ngắn này hi vọng sẽ giúp giải độc số đông hiểu lầm phổ biến của những người đọc triết nghiệp dư về Nietzsche, cũng như cung cấp ngữ cảnh lịch sử dân tộc và làng hội quan trọng để bằng chứng cho tầm quan sát xuyên nuốm hệ của Nietzsche -- triết gia béo tròn nhất của triết học hiện đại.
Xuất hiện trong "The Gay Science" với "Thus Spake Zarathustra", cụm từ "Chúa đang chết" (vốn đã tất cả trước Nietzsche từ bỏ lâu) gồm nguyên văn như thế này:
"God is dead. God remains dead. And we have killed him. How shall we comfort ourselves, the murderers of all murderers? What was holiest và mightiest of all that the world has yet owned has bled to lớn death under our knives: who will wipe this blood off us? What water is there for us to clean ourselves? What festivals of atonement, what sacred games shall we have khổng lồ invent? Is not the greatness of this deed too great for us? Must we ourselves not become gods simply lớn appear worthy of it?"
Vậy "Chúa" tại chỗ này nên đọc là gì? "Chúa" của Thiên Chúa giáo đã chết gần nhì nghìn năm rồi, câu tuyên ba đó tất nhiên không dành cho Jesus xứ Nazareth. Lúc Nietzsche viết "Chúa đã chết", ông đang muốn nói tới hiện thực khối hệ thống giá trị của Thiên Chúa giáo, vốn là lời của chúa với được truyền đạt qua bên thờ, đã đến hồi cáo chung. Nietzsche không phải là người khởi nguồn sự cáo thông thường đó, cũng không hỗ trợ nó cải cách và phát triển nhanh rộng -- thực vậy, hệ thống nhân sinh quan, trái đất quan và giá trị đạo đức của Thiên Chúa giáo đã bắt đầu xói mòn càng lúc càng cấp tốc và cần yếu vãn hồi được nữa vào thời của Nietzsche. Công nghệ đã vệ sinh làn sương mờ bao quanh những phép màu của Chúa -- giờ đồng hồ đây, tín đồ ta ngoài bệnh là vì y học, chứ chưa hẳn do phép thuật của Chúa. Khía cạnh trời cùng mặt trăng và đầy đủ thiên thể khác vận hành dựa vào những bí quyết toán học chứ không phải dựa vào ý chí của Chúa. Và thây kệ là Mười điều răn của Chúa tuyệt là lời dạy của Giáo hoàng cùng Giáo hội đều đã hết đủ để triển khai cơ sở cho lao lý hay giải pháp cư xử trong những mối quan hệ người-người tuyệt người-nhà nước hay đơn vị nước-nhà nước nữa. "Don"t vày unto others what you what you don"t want others to bởi vì unto you" (Đừng tạo cho kẻ khác hầu như gì bạn không thích kẻ khác tạo nên mình) không đủ thuyết phục vào một thôn hội bất công cao độ, với chẳng ai ý muốn đưa mẫu má tê để nạp năng lượng tát sau khi bị tát một mặt má cả. Kẻ yếu đuối sẽ thừa kế mặt đất ("the meek shall inherit the earth"), tuy thế "sẽ" là khi nào? Dân chúng đã mất tin vào những lời hứa hẹn hẹn vào kiếp sau và sau đây nữa; chúng ta đòi hỏi công bình và công lý tức thì tại đây, ngay lập tức bây giờ. Cầm là, phần đa học thuyết không giống nhau đã thành lập và hoạt động để núm thế hệ thống nhân sinh quan, quả đât quan, và quý hiếm đạo đức của Thiên Chúa giáo. Không tồn tại những hệ thống ấy dẫn đường, con fan sẽ lạc lối vào sa đọa cùng hưởng thụ, vào hỏng vô nhà nghĩa, vào khủng hoảng ý thức và giá bán trị. "Chúa sẽ chết" đó là một nhận xét về thực tại ấy, cũng giống như là một lời kêu gọi cấp thiết rằng con người phải tạo ra khối hệ thống giá trị của mình để thay thế sửa chữa giá trị đang lỗi thời của Thiên Chúa giáo.
Người-siêu-việt-người hay dị nhân (Übermensch: Overman, Superman) trong triết học của Nietzsche là 1 khái niệm, một lời tiên tri chứ không hề phải là 1 thực thể, một chủng tín đồ siêu việt hơn các chủng fan còn lại. Những người chỉ trích Nietzsche đã nhận định rằng Hitler đang vay mượn có mang "siêu nhân" để lý giải cho sự thượng đẳng Aryan và bao biện cho việc đô hộ phần đa chủng tộc kém hơn mình. Sự chỉ trích này là thiếu hụt căn cứ, vày "siêu nhân" của Nietzsche là một trong khái niệm dùng để phân biệt với những con-người-quá-đỗi-người (human-all-too-human), gần như kẻ giá tiền phạm cuộc sống của mình đi theo sự dẫn dắt của kẻ khác, chưa lúc nào đặt vệt hỏi cho chân thành và ý nghĩa của sự mãi sau của phiên bản thân. Nói cách khác, ý chí quyền lực tối cao (will to lớn power) đó là điểm phân biệt giữa siêu nhân và con-người-quá-đỗi-người. Ý chí quyền lực, chính là khát vọng áp để ý chí -- hệ thống giá trị -- của bản thân lên những đối tượng người dùng khác: nhỏ người, làng mạc hội, hay thậm chí là là từ bỏ nhiên. Xây một con đập để giữ giàng một loại sông, chính là ý chí quyền lực. Viết về khế ước xã hội nhằm ràng buộc công dân với nhà nước, chính là ý chí quyền lực. Lãnh đạo một dân tộc giành lại độc lập tự do, đó là ý chí quyền lực. Ý chí quyền lực tối cao tự nó không "tốt" tuyệt "xấu"; thực vậy, nó nằm ngoại trừ mọi hệ thống giá trị đạo đức nghề nghiệp vì chủ yếu ý chí quyền lực tối cao của một kẻ làm sao đó đã tạo nên hệ thống quý hiếm đạo đức, chứ không phải ngược lại. Ý chí quyền lực là khát vọng căn bản của mọi con người, nhưng lại không phải ai ai cũng đủ dũng khí để thừa nhận và hành động theo ý chí quyền lực tối cao của mình.
Nhưng tất cả phải, sự áp đặt ý chí quyền lực tối cao sẽ luôn dẫn đến chiến tranh và xung đột? ko hẳn, dẫu vậy cũng không sai. Một hệ thống giá trị, về bạn dạng chất, cần độc quyền chân lý; vị nếu không, hệ thống giá trị này sẽ sớm bị một khối hệ thống giá trị khác mang tính chất độc quyền chân lý nắm thế. Với sự khẳng định ý chí quyền lực của các khối hệ thống giá trị khác nhau này tất đang dẫn mang lại xung đột. Dẫu vậy xung bỗng dưng không tức là chiến tranh, là diệt chủng, là bi kịch: Những khối hệ thống giá trị mang về sự khác nhau giữa thượng đẳng với hạ đẳng đã sớm lấn sân vào ngõ cụt khi đông đảo kẻ hạ đẳng kia nổi dậy và thực hiện ý chí quyền lực của bản thân mình. Những hệ thống giá trị chất nhận được con người truy ước ý chí quyền lực của mình thông qua việc tìm và đào bới kiếm ý nghĩa của bản thân, thông qua việc quá qua phiên bản thân, quá qua sự khủng hoảng và nỗi bi hùng vô hạn độ, đó new là những khối hệ thống giá trị trường tồn. Và, những khối hệ thống giá trị còn tồn tại tất nhiên là "tốt", còn những khối hệ thống lạc hậu, lỗi thời hoặc bị đào thải, đương nhiên là "xấu." siêu nhân anh hùng và ý chí quyền lực tối cao là hầu hết động cơ, là chất xúc tác tạo nên các hệ thống đạo đức; do đó, chúng dĩ nhiên vượt thoát ra khỏi sự đánh giá của các tiêu chuẩn đạo đức.

Xem thêm: Nên Ăn Gì Để Bổ Mắt Tăng Cường Thị Lực, Ăn Gì Bổ Mắt, Tăng Thị Lực


Cuộc đời của Nietzsche, nếu gói gọn trong nhị chữ "bi kịch" chắc hẳn rằng là ko sai. Thế nhưng triết học tập của Nietzsche không hẳn là sản phẩm công nghệ triết học tập bi kịch, chứ chớ nói gì đến bi tráng hay yếm thế. Triết học của Nietzsche là máy triết học duy sinh (life-affirming: duy sinh, xác định cuộc sống), là máy triết học sáng sủa và yêu đời nhất nhưng mà tôi từng biết. định mệnh của chúng ta có thể là ko thể biến hóa được, cuộc đời bi kịch của bạn có thể sẽ là 1 trong những vòng lặp vô tận vĩnh viễn (the eternal return); nhưng các bạn phải yêu lấy số phận kia (amor fati) bằng cách hết lần này mang lại lần khác đứng dậy và ngăn chặn lại số phận đó, bằng phương pháp khẳng định ý chí quyền lực của bản thân mình. Không có ánh sáng thì không tồn tại bóng tối, không tồn tại nhiệt sẽ không có hàn, không tồn tại hư vô sẽ không có hữu hình. Nhưng chính sự tìm tìm ánh sáng, tìm kiếm kiếm sự ấm áp, tìm kiếm kiếm hầu hết gì xuất sắc lành trong cuộc sống thường ngày này, mặc xác cho phần lớn lạnh giá, mặc thây hư vô, kệ xác sự hủ bại của đạo đức -- chính sự áp để ý chí quyền lực lên trên số trời của bạn dạng thân, đó chính là ý nghĩa sâu sắc tối thượng của tồn tại. Đó đó là niềm-vui-của-sự-trở-thành (the joy of becoming). Hãy đối chiếu giữa Schopenhauer và Nietzsche:
At the moment of the tragic catastrophe, we become convinced more clearly than ever that life is a bad dream from which we have to lớn awake <...> that the world and life can afford us no true satisfaction, và are therefore not worth our attachment lớn them. <...>, accordingly, it leads khổng lồ resignation. (Schopenhauer, The World as Will and Representation Vol. II: 433).
Saying yes lớn life, even in its strangest and harshest problems; the will lớn life rejoicing in its own inexhaustibility through the sacrifice of its highest types--that is what I gọi Dionysian, that is the bridge I found to lớn the psychology of the tragic poet. Not lớn escape horror & pity <...> but rather over và above horror & pity, so that you yourself may be the eternal joy in becoming,-- the joy that includes even the eternal joy in negating. (Nietzsche, Twilight of the Idols, What I Owe to the Ancients #5).

Xem thêm: Tiểu Sử Ca Sĩ Tuấn Hưng, Sự Nghiệp, Hôn Nhân Và Đời Tư? Ca Sĩ Tuấn Hưng Là Ai


Nếu Schopenhauer đến rằng cuộc sống đời thường này là một trong những cơn ác mộng, là một trong nơi lâm thời bợ bọn họ cần bắt buộc rời đi -- tứ tưởng đồng hóa với sự tủ định hiện cầm cố của gần như tôn giáo khác: Thiên Chúa giáo khuyến khích nhỏ người tìm đến "thiên đường" sống kiếp sau, Phật giáo khuyến khích con fan tìm kiếm "niết bàn", v.v... -- thì Nietzsche lại mang đến rằng cuộc sống đời thường này xứng đáng sống bởi vì sự tìm kiếm và đổi thay -- sự xác định ý chí quyền lực -- của từng cá nhân, mặc kệ mọi bi kịch, những sự quyết liệt hay đáng tiếc mà cuộc sống có thể mang lại. Đấy, theo tôi, đó là thứ triết học duy sinh về tối thượng. Đọc Nietzsche đã không khiến bạn trở nên bi thảm chán đời giỏi cuốn vào lỗi vô chủ nghĩa; trái lại, Nietzsche sẽ giúp đỡ bạn đầy hứng khởi với niềm vui so với cuộc sống. Nietzsche đang không khiến bạn yếm ráng chán đời và bất động; trái lại, Nietzsche để giúp đỡ bạn phát triển thành con tín đồ hành động, xác định ý chí quyền lực của chính bản thân mình và trở thành người-siêu-việt-người. Đấy chính là thứ triết học chân chính nhất, vĩnh cửu độc nhất mà chúng ta cũng có thể mang theo cho đến khi kết thúc quãng đời còn lại của bạn.