Phiền Não Là Gì

     

Tham, sân, mê say được coi là ba phiền não lớn số 1 của chúng sinh. Trong những sách phổ thường thì nêu ra 10 lắp thêm phiền não, đó là: tham, sân, si, mạn, nghi, thân kiến, biên kiến, tà kiến, con kiến thủ, giới cấm thủ. Mặc dù phiền óc còn được phân tách ra các loại tùy theo Kinh Luận không giống nhau.

Bạn đang xem: Phiền não là gì

Phiền não được dịch tự Kilesa (pali) hoặc Klesa (sanskrit), tức là những tính bất thiện (akusala), theo tịnh tâm Đạo luận gồm gồm 10<8>: tham (lobha), sảnh (dosa), si (moha), mạn (mana), tà con kiến (ditthi), nghi (vicikiccha), hôn trầm (thina), trạo cử (uddhacca), vô tàm (ahirika), vô quí (anottappa).

Ngoài chữ phiền não, ta còn tồn tại chữ nội kết tuyệt kiết sử (samyojana) cũng gồm gồm 10: thân loài kiến (sakkaya-ditthi), nghi (vicikiccha), giới cấm thủ (silabbata-paramasa), tham dục (kama-raga), sảnh hận (vyapada), tham dung nhan (rupa-raga), tham vô nhan sắc (arupa-raga), mạn (mana), trạo cử (uddhacca), vô minh (avijja). Call là kiết sử vì những tánh xấu này trói buộc không nên sử ta trong sinh tử, call là nội kết bởi vì nó kết tụ lại trong tim hay vào con bạn của ta.

Trong 51 trung tâm sở của Duy Thức Học<9> có nói đến 6 căn bản phiền óc (mulaklesa) và đôi mươi tùy phiền óc (upaklesa).

Sáu căn bạn dạng phiền não: tham, sân, si, mạn, nghi, ác kiến.

Hai mươi tùy phiền não: phẫn, hận, phú, não, tật, xan, cuống, siểm, hại, kiêu, vô tàm, vô quí, trạo cử, hôn trầm, bất tín, giải đãi, phóng dật, thất niệm, tán loạn, bất chánh tri.

Theo Câu Xá Luận (Abhidharmakosasastra), vì ngài cụ Thân (Vasubhandhu) trước tác khi còn theo đái Thừa<10>, gồm gồm 46 trung tâm sở, trong số đó có<11>:

Sáu căn bạn dạng phiền não: vô minh, phóng dật, giải đãi, bất tín, hôn trầm, trạo hối.

Hai đại bất thiện: vô tàm, vô quí.

Mười đái phiền não: phẫn, hận, phú, não, tật, xan, cuống, siểm, hại, kiêu.

Trên phía trên tạm gọi là đi tìm phiền óc trong tởm Luận. Ta thấy sự phân loại và sắp xếp các phiền não rất khác nhau, nó tùy trực thuộc vào quan điểm của những luận sư thời xưa, và tùy theo giáo lý Nguyên Thủy xuất xắc Đại Thừa.

Ngoài ra bao gồm vài tâm sở rất thân quen của đời sống mỗi ngày mà Duy Thức học đã chẳng chú ý như:

- từ, bi, hỷ, lạc: hoàn toàn có thể thêm vào vào 11 chổ chính giữa sở thiện.

- ái (yêu), ố (ghét), ai (buồn), ưu (lo), lớn (sợ): có thể thêm vào trăng tròn tùy phiền não.

Phiền não là 1 trong những danh từ quan trọng đặc biệt của đạo phật và biến chuyển quen thuộc so với người Phật tử, tuy vậy khi mong muốn phân bóc tách đó là gì thì chưa phải chuyện dễ cho đều ai không có khái niệm về tâm lý học Phật giáo như Duy Thức hoặc A Tỳ Đàm. Qua vài có mang của gớm Luận thì phiền óc là hồ hết tâm sở bất thiện, nằm trong hành uẩn, nhưng so với người thông thường như chúng ta và tôi thì phiền não được gọi là những cảm xúc buồn bực, khó chịu, bất an, lo sợ, tị ghét, chán nản, bất mãn, v.v... Nằm trong thọ uẩn. Đứng bên trên danh-sắc (nama-rupa) tốt thân trọng tâm thì hành uẩn và thọ uẩn phần lớn thuộc về danh xuất xắc tâm, tuy thế trên chức năng thì hai cái có sự khác biệt.

Bình thường chúng ta nói trung ương tham, trung tâm sân, cùng xem tham, sảnh là nhì phiền não trực thuộc về tâm, vấn đề này cũng đúng. Tuy nhiên nếu quan sát kỹ, ta đang thấy là do Ý suy nghĩ gì mới khiến cho lòng tham nổi lên, Ý suy nghĩ gì mới khiến cho lòng sảnh nổi lên. Tham cùng sân ko thể tự nhiên và thoải mái khởi lên được. Chữ chổ chính giữa (citta) theo giờ đồng hồ Hán có nghĩa là tim tốt lòng và đôi khi nó cũng rất được hiểu là Ý. Vì thế tâm thường với hai nghĩa: Ý với Tình (tâm ý và chổ chính giữa tình). Tim giỏi lòng chính là Tình.

Từ sự phân tách trên, tôi xếp đều ý nghĩ (hay tư tưởng) bất thiện vào Ý, và những cảm xúc bất thiện (tức phiền não) vào Tình. Bởi vì tôi nghĩ xấu anh Ba, nhận định rằng anh nói xỏ cùng chửi xéo tôi phải tôi new nổi giận. Mỗi lúc Ý bao hàm ý suy nghĩ bất thiện thì dĩ nhiên làm tạo nên ra cảm giác (Tình) bi hùng phiền. Bởi đây tôi coi phiền não trực thuộc về Tình, còn vì sao gây ra phiền não nằm trong về Ý.

2/ Phiền não từ đâu đến?

Mỗi lúc bị phiền não, khổ đau, chúng ta có thói quen đổ lỗi cho người và sự vật mặt ngoài. Tôi<12> bi hùng khổ vì người đời ác độc, tham lam, ích kỷ! chủ đuổi tôi, vk con hất hủi, bạn bè khinh chê, v.v... Tôi vô tội, đâu có làm những gì ác! Chính những người dân khác làm cho tôi khổ. Tôi chỉ là một nạn nhân đáng thương xót!

Sau khi học Đạo, tôi hiểu được mọi khổ đau xảy mang đến đều bởi vì mình chế tạo chứ không phải tại fan khác. Vày không biết cách sống, ko biết kiểm soát điều hành ba nghiệp (thân, khẩu, ý) buộc phải tôi vẫn làm phần lớn hành động đưa đến khổ đau. Trong ba nghiệp thì Ý dẫn đầu. Kinh Pháp Cú<13> (Dhammapada), phẩm tuy nhiên Yếu (Yamaka Vagga) tất cả nói:

Ý dẫn đầu các pháp Ý có tác dụng chủ, ý tạoNếu với ý ô nhiễmNói lên tốt hành độngKhổ não dính theo sauNhư xe, chân trang bị kéo.

Ý dẫn đầu các phápÝ làm chủ, ý tạoNếu với ý thanh tịnhNói lên tuyệt hành độngAn lạc cách theo sauNhư bóng, ko rời hình.

Tại vô minh hay ái dục?

Trong tởm Bảo Tích (Ratnakuta) gồm kể một ví dụ: một tín đồ cầm viên gạch ném vào nhỏ chó. Bị trúng gạch đau quá, nhỏ chó tức khắc rượt theo viên gạch sủa tức tối. Con chó ngần ngừ thủ phạm làm cho nó đau không hẳn là viên gạch mà là bạn ném gạch. Cũng thế cái khiến cho ta buồn bã không phải sự vật phía bên ngoài mà là sự việc vô minh của ta.

Vô minh tức là không sáng suốt, không hiểu biết nhiều biết. Nhưng không hiểu biết dòng gì?

Trong kinh dạy đó là sự việc không hiểu rõ sâu xa về tính giải pháp vô thường, vô xẻ và duyên sinh của việc vật. Do thiếu hiểu biết nên bắt đầu tham đắm, yêu mến và bởi vậy đề nghị bị trói buộc.

Ở trên đây tôi đi xa hơn một chút và hỏi tiếp là Ai vô minh hay dòng gì thiếu hiểu biết nhiều biết? Đức Phật dạy Vô té mà nguyên nhân tôi cứ hỏi Ai hoài?

Con fan được kết cấu bởi năm uẩn (sắc, thọ, tưởng, hành, thức), nói gọn gàng hơn là danh sắc hay thân tâm. Thân thể có hình sắc, còn trung tâm chỉ có tên gọi (danh). Theo Duy Thức Học, trung tâm gồm có tám thức, trong đó Ý thức được xem như là người chủ sở hữu tác nghiệp. Vì thế nếu hỏi Ai vô minh thì ta rất có thể trả lời là Ý vô minh. Ở trên đây muốn đơn giản dễ dàng hóa vụ việc mà nói bởi vậy chứ sự thật tinh vi hơn nhiều. Ý thức ko thể hòa bình tự tung tự tác mà đề nghị cộng tác cùng với 51 tâm sở và hầu hết chủng tử hiện tại hành từ bỏ A Lại Gia Thức.

Trở lại câu hỏi âu sầu tại vô minh xuất xắc tại ái dục? Ta có thể đáp là: tại do Ý vô minh cần mới có mặt ái dục dẫn đến khổ đau. Trong mười nhị nhân duyên, vô minh được xếp bậc nhất và ái đứng hàng vật dụng tám.

Vô minh

Muốn khái niệm vô minh (avijja tuyệt avidya) là gì chưa hẳn chuyện dễ. Vì mỗi truyền thống, từng trường phái đều phải có sự định nghĩa riêng.

Thí dụ: Theo Nguyên Thủy, vô minh là do dự luật nhân quả, Tứ Đế, 12 nhân duyên.

Theo Đại Thừa, vô minh là không nhận thấy được thiệt tánh của những pháp.

Theo Thiền tông, vô minh là lần chần ông chủ, bản lai diện mục, chân tâm.

Theo kinh Kim Cang, chấp vào sắc tướng âm thanh là vô minh.

Theo ghê Lăng Nghiêm, bất giác không ngộ được phiên bản tâm chân không diệu hữu là vô minh.

Theo Kinh bát Nhã, phân vân Tánh Không của các pháp là vô minh.

Theo khiếp Pháp Hoa với Niết Bàn, không nhận biết được Phật tánh là vô minh.

Theo Duy Thức, chấp các pháp hiện hữu ngoài thức là vô minh, v.v...

Từ gần như định nghĩa không giống nhau ở trên, ta hoàn toàn có thể rút tỉa đại ý như sau:

Vô minh là lừng khừng luật duyên sinh, không nhận biết thật tánh của các pháp, yêu cầu chấp vào nhan sắc tướng và những pháp hiện tại hữu mặt ngoài.

Cái gì không biết? bao gồm cái Ý không biết nên người ta gọi là vô minh. Bởi vì vô minh nên không nhận thấy các pháp phần nhiều như mộng, như huyễn, bào, ảnh, với từ kia sinh ra để ý đến sai lầm, chấp ngã, chấp pháp.

Chấp té là tin và bám víu vào một chiếc Ta, từ đó mang đến bám víu vào các chiếc liên quan mang đến Ta (ngã sở) như: bà xã ta, con ta, công ty ta, gia sản của ta, danh dự của ta, v.v...

Chấp pháp là dính víu vào những sự đồ gia dụng trên đời, nhận định rằng chúng hiện tại hữu thực thụ như: bên cửa, xe cộ, chi phí bạc, danh lợi, vật dụng đạc, sông núi, cỏ cây, tín đồ vật, v.v...

Nhưng bám víu vào một cái Ta cùng sự thiết bị đâu bao gồm gì không nên quấy? dưới mắt trần gian thì không có gì không đúng quấy, ngược lại rất cần phải bám víu thì mới gọi là bạn khôn. Nhưng lại theo lý Đạo, loại Ta với sự vật (các pháp) không có thật, vì bởi nhân duyên giả hợp, vô thường, vô ngã, không hiện lên thực sự phải không thể thâu tóm hay dính víu. Cứ muốn nắm bắt cái không quá có thì chưa hẳn vô minh là gì?

Thí dụ: Đi vào sa mạc, dưới tia nắng như thiêu như đốt, từng nào nước uống đang cạn. Ta lần mò đi tìm một ở đâu có nước. Chú ý xa xa ta thấy ngoài ra có một hồ nước ở phía trước nhưng khi lại ngay gần thì chẳng thấy gì cả. Đó chỉ với ảo hình ảnh sóng nắng, do ánh nắng mặt trời cùng sự phản nghịch chiếu của mèo tạo ra. Bởi quá khát nước, ta lại lên đường hy vọng tìm thấy một hồ nước nào khác cùng lại bị thất vọng.

Cái Ta và các pháp cũng hiện lên như sóng nắng, thấy ngoài ra có mà không thực sự có. Khi đủ duyên thì chúng ảnh hiện như có, thiếu hụt duyên thì bọn chúng tan biến. Do không biết như thế nên mới bám víu, nắm giữ làm của mình, cho đến khi nó tuột khỏi tầm tay thì bi ai tủi, thất vọng, than khóc.

Ái dục

Ái tức là yêu xuất xắc ưa thích, dục là say mê muốn. Ái dục không thể tự nhiên phát sinh. Ta không thể tự nhiên và thoải mái yêu ai hay ham mê ai giả dụ chưa bao giờ gặp giỏi tiếp xúc với những người đó. Vì sự tiếp xúc (sparsa, contact) mà lại ái dục (tanha) phân phát sinh. đôi mắt thấy vẻ đẹp mới khởi lòng yêu thương mến, tai nghe âm thanh dịu dàng êm ả mới thích, mữi ngửi mùi mừi hương mới ưa, miệng nếm vị ngon mới thèm, thân thể xúc chạm cảm hứng khoái lạc bắt đầu nhớ thương.

Khi sáu giác quan lại tiếp xúc với người hay vật bên ngoài gây ra đa số cảm thọ dễ chịu và thoải mái thì tạo nên sự hâm mộ (ái). Khi lục căn tiếp xúc với lục trần gây nên cảm thọ khó chịu thì tạo ra sự ghét bỏ (ố). Yêu xuất xắc ghét đông đảo thuộc về Tình cảm. Lúc yêu thì ta mong muốn bám giữ, chiếm hữu; khi ghét thì ta mong mỏi xua đuổi, tiêu diệt. Tự đó trong lòng sinh ra đủ loại tình cảm xung đột, phiền não. Trong khoảng 12 nhân duyên (vô minh, hành, thức, danh sắc, lục nhập, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử) thì thọ cùng ái (thuộc về Tình) là nơi phiền óc hiển lộ tuyệt biểu hiện. Vô minh, hành, thức (thuộc về Ý) là bắt đầu gây ra phiền não.

Theo Ý mình

Theo giáo lý, lý do sinh ra phiền não đúng là vô minh và ái dục như đang phân tách ở trên. Cơ mà trong cuộc sống hàng ngày, ta có thể tìm thấy lý do của phiền não một cách giản dị, không phải phải có rất nhiều kiến thức phật học tập với đông đảo danh từ chăm môn.

Xem thêm: Hướng Dẫn Cách Làm Thính Gạo Là Gì, Bột Thính Gạo Gia Vị Thành Lộc

Thí dụ: Sau một thời hạn lân la có tác dụng quen với cô Tám, ở đầu cuối tôi cũng cưới được cô ta làm vợ. Mừng cuống tôi nghĩ về mình sẽ sở hữu hạnh phúc. Nhưng chỉ với sau vài tháng, tôi nhận thấy hai vợ ck có nhiều chủ kiến và ý mê thích xung khắc. Người nào cũng cho bản thân đúng và ý muốn người kia đề xuất thuận theo mình. New đầu còn nhường nhịn nhưng kể từ từ không người nào nhường ai, sinh ra biện hộ lộn rồi giận nhau.

Ít thọ sau vì yêu cầu phật sự trên địa phương bao gồm một thầy về kêu gọi Phật tử góp phần xây chùa. Khi miếu lập hoàn thành thì công ty chúng tôi dắt nhau tới làm công quả. Ban sơ chân ướt chân ráo vô chùa, ai sai bảo vấn đề gì cửa hàng chúng tôi cũng làm hết, không đủ can đảm chống trái. Bà bé cô bác và thầy trụ trì thấy vợ ck tôi chịu khó công quả phải mời kéo vào ban cai quản trị của chùa. Tôi được thai làm Tổng thư ký, vợ tôi làm cho Thủ quỹ. Tưởng đâu bao gồm chức vụ thì thao tác đạo hanh thông hơn, nhưng không ngờ tôi đã bước vào quả đât của phiền não. Cứ đến buổi họp hàng tháng của ban quản trị là tôi nhức đầu, bắt buộc ghi nhớ tất cả ý loài kiến của đều người để làm biên bản. Ui chao ơi! Sao tín đồ nào cũng có ý loài kiến hết! Không các một chủ ý mà những ý kiến. Người nào cũng cho ý kiến của mình đúng rồi biện hộ nhau ỏm tỏi. Không còn buổi họp, các đạo hữu ra về buồn chán không ý muốn nhìn mặt nhau. Sau vài năm ở Phật tử mang đến chùa càng đông đề xuất thầy trụ trì muốn mở với làm miếu to hơn, tuy vậy theo Ý tôi với vài đạo hữu thì muốn thầy tổ chức các khóa tu học. Vì từ lâu làm công quả, tôi thấy mình chưa chắc chắn gì về học thuyết đạo Phật, sống ở chùa quanh lẩn quất chỉ bao gồm lễ lược đám sám, mong an, mong siêu. Trong tuần chùa vắng như chùa Bà Đanh, vào ngày cuối tuần Phật tử cho chùa lạy phật một chút ít rồi xúm nhau ăn uống thủ thỉ ồn ào như chiếc chợ. Tu hành phải vừa đủ phước huệ như chim mong bay phải bắt buộc hai cánh, nếu như chỉ tất cả cánh khổng lồ cánh nhỏ thì cất cánh không được huống chi một cánh. Nhưng hình như thầy chỉ ước ao "duy vấp ngã độc tôn", không muốn Phật tử của chính mình học đạo cùng với thầy khác cần thầy không đồng ý. Thấy thầy không đồng (ý), nên tôi buồn phiền (tình), ước ao từ chức Tổng thư ký ở trong nhà tu một mình (thân).

May sao bây chừ băng vật liệu nhựa thuyết pháp của quý thầy ko cánh mà cất cánh khắp nơi, nhờ đó tôi cũng sưu tập được hơi nhiều. Mà lại sau một thời gian nghe băng lại có chuyện mới. Tôi ham mê tu Thiền, còn vợ tôi không ưng ý nghe giáo lý nhưng chỉ ham mê vào miếu làm công quả chạm mặt bà bé cô bác cho vui thôi. Không rỉ tai Thiền được cùng với vợ, tôi đành vào chùa tìm anh Năm, vì nghe đâu anh cũng chuyên tu Thiền. Đến khi chạm mặt anh thủ thỉ thì tôi vỡ lẽ mộng. Cũng và một chữ Thiền, nhưng mà Thiền của anh ấy là Thiền của Hoà Thượng Thanh Từ, còn Thiền cơ mà tôi đam mê là Thiền của thiền sư nhất Hạnh. Nỗ lực thì tuy cùng Thiền cơ mà không cùng thuyền!

Vào miếu bất chấp nhận kiến cùng với thầy bạn, về bên thì không nói chuyện được cùng với vợ. Tôi cảm thấy mình cô đơn, lẻ loi, không có bất kì ai hiểu mình hết.

Ở đây tại sao làm tôi khổ là: muốn sự vật yêu cầu theo Ý mình.

Nhưng Ý bản thân là mẫu gì? Là ý kiến, ý tưởng, ý nghĩ, ý niệm, v.v... Của mình.

Ý loài kiến là loại thấy của ý. Ý tưởng là mẫu tưởng của ý.Ý nghĩ về là cái nghĩ của ý.Ý niệm là mẫu ghi ghi nhớ của ý.

Tất cả các cái thấy, tưởng, nghĩ, lưu giữ của ý, ta thường mang đến nó là mình, là ta, đạo phật gọi là bổ kiến.

Nhưng Ý của mình có luôn luôn đúng với đáng cho tất cả những người khác đề xuất theo không? đôi khi chính tôi còn ko làm vừa lòng mình được huống chi ước ao người khác phải tuân theo ý mình.

Cuối tuần ông chồng muốn vk đi câu cá với mình, còn bà xã lại muốn ông chồng chở bản thân lên chùa lễ Phật công quả. Phật tử mang đến chùa thì mong muốn quý Thầy bắt buộc đặc biệt chăm chú ưu đãi mình, nếu như không thì buồn bực không vui. Thầy thì ao ước đệ tử đề xuất chiều theo ý mình, còn nếu như không thì lơ là không nhòm ngó tới.

Vì ước ao sự vật xảy ra theo ý mình buộc phải mới lo. Khi chạm mặt việc trái ý thì tức giận. Bị mất mát thì buồn. Con người sống trong khoảng lẩn quanh quẩn của muốn, lo, giận, buồn, rồi lại buồn, giận, lo, muốn. Sự vật xẩy ra theo nhân duyên chứ không tuân theo ý của ai hết, khi đủ duyên thì bài toán thành tựu, thiếu hụt duyên thì không thành.

3/ các bước phiền não

Như đang thấy sinh hoạt trên, trong đời sống mỗi ngày không thời điểm nào Ý, Tình, Thân ngưng hoạt động và phiền não cũng lên đường từ kia nhất là từ Ý.

Ý thường có tác dụng gì?

Nó thường giỏi nghĩ (tư), call là ý suy nghĩ (penser); nó tốt nhớ (niệm, se souvenir), điện thoại tư vấn là ý niệm; nó hay tưởng (croire, imaginer) hotline là ý tưởng; nó dễ thấy (kiến) call là ý kiến. Nó có công năng hiểu biết và phân biệt (thức) điện thoại tư vấn là ý thức.

Khi ý thức suy nghĩ, ghi nhớ tưởng điều lành thì miệng với thân sẽ nói và có tác dụng điều lành. Đây là thiện nghiệp và sẽ đưa đến quả báo hạnh phúc.

Khi ý thức suy nghĩ, lưu giữ tưởng điều xấu ác thì miệng với thân sẽ làm cho điều sai quấy. Đây là thâm độc và sẽ mang tới hậu quả khổ đau.

Vì thế tín đồ tu hành phải luôn luôn nỗ lực giữ gìn tu tập cho tía nghiệp (thân, khẩu, ý) của chính bản thân mình được thanh tịnh.

Trong khiếp Kalama<14>, bao gồm kể chuyện ông phật đi đến thị xã Kesaputta, ở kia có những người dân dân Kalama, bọn họ thưa hỏi đức phật rằng: Có một vài Sa môn, Bà la môn đến Kesaputta để truyền đạo, thuyết minh và phát huy giáo lý của bản thân mình mà bài bác xích, coi thường miệt, chê bai cùng xuyên tạc học thuyết của bạn khác. Vậy thì giữa những Sa môn này, ai nói thật, ai nói dối?

Đức Phật trả lời: Này những người Kalama,

chớ tất cả tin vày nghe nói lại, chớ gồm tin bởi theo truyền thống,chớ tất cả tin vị nghe đồn,chớ có tin vì bom tấn truyền tụng,chớ gồm tin vày lý luận cực kỳ hình,chớ gồm tin do đúng theo một lập trường,chớ có tin vì nhận xét hời hợt phần nhiều dữ kiện,chớ gồm tin vì cân xứng với định kiến,chớ bao gồm tin vì phát xuất từ bỏ nơi gồm uy quyền,chớ tất cả tin vì vị sa môn là bậc thầy của mình.

Nhưng này những người Kalama, khi nào tự mình biết rõ như sau: những pháp này là thiện, những pháp này không tồn tại tội. Các pháp này được người trí khen ngợi. Các pháp này giả dụ được triển khai và gật đầu thì dẫn đến niềm hạnh phúc an vui, thời này các người Kalama, hãy tin theo cùng an trú.

Qua lời dạy dỗ trên, ta thấy tiên phật không phải là 1 bậc giáo công ty độc tài, ngài không bao giờ bắt đệ tử phải tin theo ngài một giải pháp mù quáng cùng lời dạy dỗ trên không có ngã kiến và giới cấm thủ kiến.

Tiến trình phiền não

Khi Ý gồm có sự thấy, nghĩ, tưởng, nhớ sai lạc thì hotline đó là vọng tưởng tuyệt tà kiến. Tự vọng tưởng sẽ đưa đến vọng tình (tình cảm không nên lầm). Và vọng tình sẽ mang đến vọng nghiệp (hành rượu cồn sai lầm). Vọng nghiệp quay lại nuôi dưỡng vọng tưởng, cùng cứ thế bố cái này tương duyên tương sinh, luân phiên vần mãi có tác dụng cho họ phiền não khổ đau.

Ý → Vọng tưởng

Tình → Vọng tình

Thân → Vọng nghiệp

*

Vọng tưởng đồng nghĩa tương quan với vô minh.

Vọng tình đồng nghĩa với ái dục cùng phiền não.

Vọng nghiệp đồng nghĩa tương quan với chế tác nghiệp (thủ, hữu).

Từ đó ta có quá trình dưới đây:

*

Vì lừng chừng (vô minh) bắt buộc nghĩ tưởng sai lầm. Vì chưng nghĩ tưởng sai trái nên hình thành ưa ghét, bi thảm giận (phiền não). Bởi phiền não phải tạo nghiệp bất thiện. Khi tạo thành nghiệp bất thiện thì tác dụng là khổ đau, khi bị khổ cực thì trọng điểm trí u mê không tối ưu (vô minh).

Muốn dứt vòng tròn "vô minh, phiền não, nghiệp" thì phải hoàn thành vọng tưởng, vọng tình, vọng nghiệp, tôn tạo Ý, Tình, Thân.

HT say đắm Trí Siêu

*

-ooOoo-

<1> Đây là chuyện giả tưởng, không hẳn đời thật của tác giả.

<2> trường đoản cú Đạo Hạnh là chi phí thân của vua Lý Thần Tông. Từ Đạo Hạnh với Nguyễn Minh ko là nhị thiền sư danh tiếng ở việt nam vào vậy kỷ 12. Coi "Thiền Sư Việt Nam" của mê thích Thanh Từ.

<3> coi Đại Thủ Ấn. Thích Trí Siêu

<4> Trích "Niệm Phật Thập Yếu". Thích Thiền Tâm

<5> kinh Ví dụ con rắn, Trung cỗ Kinh, số 22.

<6> Sách Vô Ngã, ưa thích Trí Siêu.

<7> Tứ tất lũ gồm có: thế giới tất đàn, vị nhân vớ đàn, đối trị tất đàn, đệ độc nhất vô nhị nghĩa vớ đàn.

<8> Theo Buddhist Dictionary của Nyanatiloka, trích từ thanh tịnh Đạo (Visuddhimaga) và Tỳ Bà Sa (Vibhasa).

<9> Trích Phật học tập Phổ Thông, khóa thứ Năm.

Xem thêm: Chân Dung Mc Nguyễn Ngọc Ngạn Ngoài Đời Và Trên Sân Khấu, Nguyễn Ngọc Ngạn

<10> sau này chuyển sang trọng Đại Thừa, chũm Thân lại chia ra 51 trọng điểm sở. Cho nên sự phân chia này không hẳn là tuyệt đối.